Συναγερμός στην ΕΚΤ - Lagarde: Ο πόλεμος φέρνει νέο σοκ – Εξαιρετικά αβέβαιες οι προοπτικές, πληθωρισμός 2,6% το 2026

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια στο 2%, επιβεβαιώνοντας τη στάση αναμονής των μεγάλων κεντρικών τραπεζών του πλανήτη, εν μέσω αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και συναγερμού για τις συνέπειες του ενεργειακού σοκ σε οικονομία και πληθωρισμό, στη σκιά της κλιμακούμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. 
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Christine Lagarde, διαμήνυσε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει μεγάλο σοκ το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη και έχει καταστήσει τις οικονομικές προοπτικές «πολύ πιο αβέβαιες», τονίζοντας ότι αναμένεται βραχυπρόθεσμη άνοδος του πληθωρισμού λόγω της αύξησης των τιμών πετρελαίου.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει εντείνει σημαντικά την αβεβαιότητα γύρω από τις οικονομικές προοπτικές, δημιουργώντας ταυτόχρονα ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικές πιέσεις στην ανάπτυξη, ανέφερε χαρακτηριστικά η πρόεδρος της ΕΚΤ. 
Μια παρατεταμένη διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου θα οδηγούσε σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη σε σχέση με το βασικό σενάριο, προειδοποίησε η Lagarde. 
«Ο πληθωρισμός θα ανέβει πάνω από το 2% στο άμεσο μέλλον. Οποιαδήποτε δημοσιονομική αντίδραση στην ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν θα πρέπει να είναι προσωρινή, στοχευμένη και προσαρμοσμένη στις συνθήκες», τόνισε η πρόεδρος της ΕΚΤ. 
Αξίζει να σημειωθεί πως όταν η Lagarde τονίζει ότι πρέπει να είμαστε «προσεκτικοί στους περιορισμούς στην προσφορά πετρελαίου», στην πραγματικότητα αναφέρεται σε προβλέψεις  ενσωματωμένες για τους επόμενους 12-18 μήνες.
Οι Ευρωπαίοι που είχαν κλείσει συμβόλαια για το τρίτο τρίμηνο με βάση υποθέσεις Brent κάτω από 85 δολάρια/βαρέλι πρόκειται να αναπροσαρμόσουν όλες τις τιμές.
Το σοβαρό σενάριο που ανέφερε — «πετρέλαιο και αέριο σημαντικά αυξημένα» — αντιστοιχεί σε Brent πάνω από 120 δολάρια, όπως εξηγούν οι αναλυτές. 

Καθοριστικός παράγοντας η διάρκεια της σύγκρουσης

Όπως υπογράμμισε, η πορεία της οικονομίας και του πληθωρισμού θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της σύγκρουσης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων πιέσεων αν η κρίση παραταθεί.
Η τοποθέτηση της Lagarde επιβεβαιώνει ότι η ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική εισέρχεται σε φάση αυξημένης προσοχής, με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή να αποτελούν πλέον βασικό παράγοντα για τις αποφάσεις της ΕΚΤ.
Ωστόσο, παρά την αυξημένη αβεβαιότητα, η ΕΚΤ εκτιμά ότι το οικονομικό περιβάλλον παραμένει διαχειρίσιμο.
Ο πληθωρισμός κινείται κοντά στον στόχο του 2%, οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες παραμένουν σταθερές και η οικονομία της ευρωζώνης έχει επιδείξει ανθεκτικότητα.
Η Lagarde τόνισε ότι είναι αναγκαία η ενίσχυση της οικονομίας της Ευρωζώνης «ενώ διατηρούνται υγιή δημόσια οικονομικά», συμπεριλαμβανομένων της ολοκλήρωσης της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και της απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα. 

Πληθωρισμός 2,6% το 2026

Υπό αυτό το πρίσμα, η ΕΚΤ αναθεώρησε υψηλότερα τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό, λαμβάνοντας υπόψη δεδομένα που συνέλεξε έως τις 11 Μαρτίου.
Ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,6% το 2026, στο 2% το 2027 και στο 2,1% το 2028, υψηλότερα σε σχέση με τις προβλέψεις του Δεκεμβρίου λόγω των υψηλότερων τιμών στην ενέργεια.
Εξαιρουμένων των ευμετάβλητων κατηγοριών της ενέργειας και των τροφίμων, ο  δομικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,3% το 2026, στο 2,2% το 2027 και στο 2,1% το 2028. 

H απόφαση της ΕΚΤ για αμετάβλητα επιτόκια

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αποφάσισε σήμερα να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια της ευρωζώνης, επαναβεβαιώνοντας τη δέσμευσή του για επιστροφή του πληθωρισμού στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%.
Στην ανακοίνωσή του, το Διοικητικό Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει εντείνει σημαντικά την αβεβαιότητα γύρω από τις οικονομικές προοπτικές, δημιουργώντας ταυτόχρονα ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικές πιέσεις στην ανάπτυξη.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον άμεσο αντίκτυπο στις τιμές της ενέργειας, οι οποίες αναμένεται να ενισχύσουν τον βραχυπρόθεσμο πληθωρισμό, ενώ οι μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης.
Παρά την αυξημένη αβεβαιότητα, η ΕΚΤ εκτιμά ότι το οικονομικό περιβάλλον παραμένει διαχειρίσιμο.
Ο πληθωρισμός κινείται κοντά στον στόχο του 2%, οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες παραμένουν σταθερές και η οικονομία της ευρωζώνης έχει επιδείξει ανθεκτικότητα τα τελευταία τρίμηνα.
Η Τράπεζα τονίζει ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τα νέα οικονομικά δεδομένα, υιοθετώντας προσέγγιση «συνεδρίαση με συνεδρίαση» για τη λήψη αποφάσεων.

Αναθεωρημένες προβλέψεις λόγω ενεργειακού σοκ

Οι νέες μακροοικονομικές προβολές των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ ενσωματώνουν, κατ’ εξαίρεση, στοιχεία έως τις 11 Μαρτίου. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, ο συνολικός πληθωρισμός στην ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,6% το 2026, στο 2,0% το 2027 και στο 2,1% το 2028.
Σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις, οι εκτιμήσεις έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω, κυρίως για το 2026, λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας που αποδίδεται στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Αντίστοιχα, ο δομικός πληθωρισμός (χωρίς ενέργεια και τρόφιμα) αναμένεται επίσης υψηλότερος, με την επίδραση των ενεργειακών τιμών να διαχέεται ευρύτερα στην οικονομία.
Παράλληλα, η ανάπτυξη της ευρωζώνης αναμένεται να κινηθεί χαμηλότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις, με προβλέψεις για 0,9% το 2026, 1,3% το 2027 και 1,4% το 2028. Η υποβάθμιση αποδίδεται στις παγκόσμιες επιπτώσεις της σύγκρουσης, στις πιέσεις στα πραγματικά εισοδήματα και στην υποχώρηση της εμπιστοσύνης
Ωστόσο, η χαμηλή ανεργία, οι ισχυροί ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα και οι δημόσιες επενδύσεις σε άμυνα και υποδομές αναμένεται να λειτουργήσουν υποστηρικτικά.

Σενάρια κινδύνου: παρατεταμένη ενεργειακή κρίση

Η ΕΚΤ εξετάζει επίσης εναλλακτικά σενάρια, τα οποία θα δημοσιευθούν μαζί με τις προβολές.
Σύμφωνα με αυτά, μια παρατεταμένη διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου θα οδηγούσε σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη σε σχέση με το βασικό σενάριο.
Η Τράπεζα επισημαίνει ότι οι δευτερογενείς επιπτώσεις ενός τέτοιου ενεργειακού σοκ είναι καθοριστικές για τη μεσοπρόθεσμη πορεία των τιμών, καθώς θα μπορούσαν να επηρεάσουν μόνιμα τις προσδοκίες και τη δυναμική του πληθωρισμού.

Νομισματική πολιτική και επιτόκια

Τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της οριακής χρηματοδότησης παραμένουν αμετάβλητα στο 2,00%, 2,15% και 2,40% αντίστοιχα.
Παράλληλα, τα προγράμματα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και το έκτακτο πρόγραμμα λόγω πανδημίας (PEPP) συνεχίζουν να μειώνονται με σταθερό και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς δεν επανεπενδύονται πλέον τα ποσά από λήξεις τίτλων.

Διαρκής ετοιμότητα για παρεμβάσεις

Η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι παραμένει έτοιμη να προσαρμόσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία της, εντός της εντολής της, προκειμένου να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών και την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ευρωζώνης.
Το εργαλείο προστασίας μετάδοσης (TPI) παραμένει διαθέσιμο για την αντιμετώπιση αδικαιολόγητων αναταράξεων στις αγορές, οι οποίες θα μπορούσαν να απειλήσουν τη λειτουργία της νομισματικής πολιτικής.
Η Τράπεζα καταλήγει ότι θα συνεχίσει να λαμβάνει αποφάσεις με βάση τα εκάστοτε διαθέσιμα δεδομένα, χωρίς προδέσμευση για την πορεία των επιτοκίων.